Verkopen zonder makelaar
Hoe u uw huis verkoopt zonder makelaar in Nederland
Je kunt je woning in Nederland verkopen zonder makelaar, en dat doen veel mensen. Wat je niet kunt overslaan is de notaris: alleen een notaris kan de leveringsakte opstellen en laten passeren, en de eigendomsoverdracht inschrijven bij het Kadaster. Je bent ook verplicht een geldig energielabel aan de koper te overhandigen, en de koper betaalt doorgaans de overdrachtsbelasting.
Wat hier anders is
Wat verschilt bij het verkopen in Nederland
- Zelf verkopen
- Verkopen zonder makelaar is volledig toegestaan en komt veel voor. Het inschakelen van een makelaar is optioneel; wat je zelf doet is prijsbepaling, advertentie, fotografie, plattegronden, bezichtigingen en onderhandelen. De enige professional die je echt niet kunt missen is de notaris, die wettelijk verplicht is de leveringsakte op te stellen en te passeren, en de overdracht in te schrijven bij het Kadaster. De voornaamste praktische moeilijkheid is het bereik: Funda accepteert alleen aanbiedingen van geregistreerde makelaars, dus de meeste eigenaren huren een internetmakelaar met vaste prijs in om daar te adverteren terwijl zij de verkoop zelf voeren.
- Verplichte professional
- Notaris (civielrechtelijk notaris) (verplicht). Een notaris is verplicht. Hij of zij stelt de leveringsakte op, laat deze passeren en schrijft de akte in bij het Kadaster. Het inschakelen van een makelaar is optioneel en dat is de rol die je zelf op je neemt.
- Kadaster
- Kadaster. Het nationale kadaster. De notaris schrijft de leveringsakte hier in, waarmee de eigendomsoverdracht officieel en openbaar wordt gemaakt.
- Energiecertificaat
- Energielabel. Een geldig energielabel moet bij of voor de overdracht aan de koper worden overhandigd. Verkopen zonder energielabel kan leiden tot een boete, dus vraag het tijdig aan.
- Hoe lokale regels op elkaar aansluiten
- land > stad
Het proces
Uw huis verkopen in Nederland, stap voor stap
- Verzamel je documenten. Breng het eigendomsbewijs, een recent uittreksel uit het Kadaster en, bij een appartement, de documenten van de Vereniging van Eigenaren (VvE) bij elkaar. Begin met een gedetailleerde lijst van zaken waarin staat wat blijft en wat meegaat, want geschillen over roerende en onroerende zaken zijn een veelvoorkomende oorzaak van conflicten na de verkoop.
- Vraag een geldig energielabel aan. Een energielabel is verplicht en moet bij of voor de overdracht aan de koper worden overhandigd. Controleer eerst het RVO-register op energielabelvoorwoningen.nl of er voor jouw adres al een geldig label bestaat, want labels zijn tien jaar geldig. Zo niet, vraag er dan tijdig een aan bij een gecertificeerd energieadviseur. De ILT kan een particuliere verkoper een boete van 515 EUR opleggen (1.030 EUR voor een bedrijf) voor overdragen zonder geldig label.
- Bepaal de prijs op basis van verkoopprijsgegevens. Bepaal de prijs op basis van verkoopprijzen, niet vraagprijzen. Het Kadaster verkoopt verkoopprijsgegevens per adres (Koopsominformatie), en CBS/Kadaster publiceren regionale gemiddelde transactieprijzen. Ga uit van recente verkopen in de buurt van vergelijkbare grootte, type en energielabel, en bepaal je onderhandelingsbodem voordat je te koop zet. In februari 2026 was de landelijke gemiddelde transactieprijs voor een bestaande koopwoning 487.768 EUR, maar het landelijke cijfer is slechts een startpunt, geen referentie.
- Zet de woning te koop en breng deze onder de aandacht. Op Funda zoeken Nederlandse kopers, met ruwweg 21,5 miljoen bezoeken per maand, maar het accepteert alleen aanbiedingen van bij NVM of VBO aangesloten makelaars, dus je kunt niet rechtstreeks plaatsen. Erop komen betekent doorgaans een internetmakelaar met vaste prijs (bijvoorbeeld Makelaarsland of Direct Wonen) die de woning voor een vast bedrag plaatst terwijl je de bezichtigingen zelf doet. Je kunt ook rechtstreeks en gratis adverteren op Jaap, Pararius en Huispedia en je eigen netwerk inzetten. Voeg professionele foto's en een plattegrond toe, want dat verwachten Nederlandse kopers als standaard.
- Toon de woning en ontvang biedingen. Voer zelf de bezichtigingen uit, beantwoord vragen en verzamel biedingen. Op een krappe markt stellen verkopers vaak een biedingsdeadline (inschrijving) in in plaats van met een koper tegelijk te onderhandelen. Met een markt die in 2025 gemiddeld 33 dagen op de markt telde, trekt een realistisch geprijsde woning doorgaans binnen ongeveer een maand biedingen aan.
- Maak afspraken en onderteken de koopovereenkomst. Leg de deal vast in een schriftelijke koopovereenkomst met daarin de prijs, de overdrachtsdatum, de lijst van zaken en een ontbindende voorwaarde voor financiering met een korte termijn, gewoonlijk vier tot zes weken. Je bent gebonden zodra beide partijen tekenen, maar een particuliere koper houdt een wettelijke bedenktijd van drie dagen waarin hij of zij zonder boete kan afzien van de koop; die gaat in op de dag nadat de koper het ondertekende contract heeft ontvangen, en minstens twee van de drie dagen mogen geen zaterdag, zondag of erkende feestdag zijn, dus een weekend of feestdag verlengt de termijn (Rijksoverheid).
- Kies een notaris. Volgens Nederlands gebruik kiest de koper de notaris, omdat de koper de voornaamste notariskosten voor de leveringsakte betaalt. Je kunt een kantoor voorstellen, maar de koper is niet verplicht daarmee in te stemmen. Bevestig dat er een notaris is ingeschakeld; deze stelt de akte op en regelt de financiele afwikkeling, waarbij de gelden van de koper op een derdengeldenrekening worden gehouden.
- Overdracht bij de notaris. Bij de notaris wordt de leveringsakte gepasseerd en ingeschreven bij het Kadaster, en dat is de stap die de eigendomsoverdracht officieel maakt. De koper betaalt de overdrachtsbelasting en de voornaamste notariskosten; jij lost je hypotheek af uit de opbrengst en ontvangt het resterende bedrag zodra de inschrijving de overdracht bevestigt. Kun je er niet bij zijn, dan kun je een volmacht geven zodat een medewerker van de notaris namens jou tekent.
Papierwerk
Documenten die nodig zijn voor een verkoop
- Eigendomsbewijs
- Recent uittreksel uit het Kadaster
- Geldig energielabel
- Schriftelijke koopovereenkomst
- Lijst van zaken
- VvE-documenten, bij een appartement
- Royementsopgave van je geldverstrekker
- Professionele foto's en een plattegrond (verwacht door Nederlandse kopers)
Het geld
Belastingen en kosten bij een verkoop
| Belasting of heffing | Wat u moet weten |
|---|---|
| Overdrachtsbelasting, tarieven 2026 | Betaald door de koper, niet door de verkoper. 2% voor een koper die de woning als hoofdverblijf gaat bewonen; 8% voor kopers die er niet zelf gaan wonen (beleggers, tweede woningen, verhuur); 10,4% als algemeen tarief voor overig vastgoed zoals commercieel vastgoed of een los gekochte garage. Bron: Rijksoverheid, https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/huis-kopen/vraag-en-antwoord/vrijstelling-overdrachtsbelasting |
| Startersvrijstelling (vrijstelling overdrachtsbelasting voor de eerste woning), 2026 | Kopers van 18 tot 35 jaar die de woning gaan bewonen, betalen 0% overdrachtsbelasting op een woning met een waarde tot 555.000 EUR in 2026 (was 525.000 EUR in 2025). Het is een eenmalige vrijstelling per persoon. Boven de grens geldt het volle tarief van 2% over de hele prijs. Dit is een voordeel voor de koper; als verkoper betaal je geen overdrachtsbelasting. Bron: Rijksoverheid, https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/huis-kopen/vraag-en-antwoord/vrijstelling-overdrachtsbelasting |
| Notariskosten en inschrijving bij het Kadaster | De koper schakelt de notaris in en betaalt deze voor de leveringsakte; een losse leveringsakte kost doorgaans enkele honderden euro's en notarissen stellen hun eigen tarieven vast, dus die lopen sterk uiteen. De inschrijving van een leveringsakte bij het Kadaster kost in 2025 103,50 EUR voor een elektronische KIK-akte (181 EUR als KIK niet mogelijk is). Als verkoper bestaan je voornaamste notariskosten uit het kleinere bedrag voor het royeren van je hypotheek. Bron: DeGoedkoopsteNotaris, https://www.degoedkoopstenotaris.nl/informatie/kosten-hypotheek-en-leveringsakte |
| Vermogenswinst | Nederland heft geen aparte vermogenswinstbelasting over de verkoop van de eigen woning; eventuele winst wordt voor een gewone verkoop van een woning niet als inkomen belast. Koop je opnieuw, dan kan de bijleenregeling je hypotheekrenteaftrek beperken op basis van het overschot uit de verkoop, dus heeft de winst toch fiscale gevolgen voor een toekomstige lening. Bron: Belastingdienst, https://www.belastingdienst.nl/ |
Tarieven en drempelwaarden veranderen. Bevestig de actuele cijfers bij de officiële bronnen onderaan deze pagina voordat u erop vertrouwt.
Veelgestelde vragen
Kan ik mijn huis in Nederland verkopen zonder makelaar?
Ja, en het komt vaker voor dan veel verkopers verwachten. De makelaar is optioneel; wat je zelf op je neemt zijn de prijsbepaling, de advertentie, fotografie, plattegronden, bezichtigingen en het onderhandelen. De professional wiens rol je niet kunt overnemen is de notaris, die wettelijk verplicht is de leveringsakte op te stellen en in te schrijven bij het Kadaster. Voor maximale lokale zichtbaarheid op Funda zonder fullservicebemiddeling huren veel eigenaren een internetmakelaar met vaste prijs in, zoals Makelaarsland of Direct Wonen, die de advertentie plaatst terwijl jij zelf de bezichtigingen organiseert.
Wat als ik zelf begin en halverwege besluit dat ik toch een makelaar wil?
Halverwege van route wisselen komt vaak voor en kost je weinig van het werk dat al is gedaan. De Nederlandse markt kent een glijdende schaal: fullservicemakelaars die bij NVM of VBO zijn aangesloten en doorgaans 1 tot 2 procent plus 21% btw rekenen, internetmakelaars met vaste prijs zoals Makelaarsland of Direct Wonen die de Funda-advertentie plaatsen terwijl jij de rest doet, en makelaarsmatching via anyone.com/find-agent, dat verkopers en kopers koppelt aan een lokale makelaar, volgens het bedrijf zelf kosteloos, op basis van een netwerk dat het bedrijf zelf op 4,6 miljoen makelaars stelt, waarbij naar eigen zeggen locatie, prijsklasse en het type en de grootte van de woning meewegen. De pagina van deze site op /countries/netherlands/find-an-agent zet de lokale routes voor het vinden en beoordelen van een makelaar en de gebruikelijke courtage op een rij. Alles wat je als particuliere verkoper al hebt voorbereid neem je mee: het energielabel, het uittreksel uit het Kadaster en de lijst van zaken zijn bruikbaar voor welke route de verkoop ook afrondt, en een notaris regelt de overdracht hoe dan ook.
Heb ik een energielabel nodig om te kunnen verkopen, en hoe kom ik eraan?
Ja, een geldig energielabel is verplicht. Je moet het op of voor de datum van overdracht aan de koper overhandigen. De ILT (Inspectie Leefomgeving en Transport) kan een particuliere verkoper een boete van 515 EUR opleggen voor overdragen zonder geldig label, en 1.030 EUR voor een bedrijf. Het label wordt afgegeven door een gecertificeerd energieadviseur; je vindt er een via het RVO-register op energielabelvoorwoningen.nl. Vraag het aan zodra je besluit te verkopen. Labels zijn woninggebonden en tien jaar geldig, dus controleer eerst op dezelfde site of er voor jouw adres al een nog geldig label bestaat.
Wie betaalt de overdrachtsbelasting, en zijn er vrijstellingen?
De koper betaalt de overdrachtsbelasting. Het standaardtarief is 2% voor een woning die de koper zelf als hoofdverblijf gaat bewonen. Starters van 18 tot 35 jaar die in de woning gaan wonen, betalen onder de startersvrijstelling 0% overdrachtsbelasting op een woning met een waarde tot 555.000 EUR in 2026 (was 525.000 EUR in 2025); boven de grens geldt het volle tarief van 2% over de hele prijs. Kopers die niet in de woning gaan wonen, zoals beleggers of kopers van een tweede woning, betalen 8%, en het algemene tarief voor overig vastgoed is 10,4%. Als verkoper betaal je niets aan overdrachtsbelasting; je voornaamste kosten bij de overdracht zijn de notariskosten voor het royeren van je hypotheek.
Is de notaris echt verplicht, en wie kiest welke notaris er wordt gebruikt?
Ja. Het Nederlands recht (art. 3:89 Burgerlijk Wetboek) vereist een door een notaris gepasseerde notariële akte en inschrijving in het Kadaster om het eigendom over te dragen. Zonder die akte en inschrijving gaat het eigendom juridisch niet over. In Nederland geeft het gebruik de koper het recht om de notaris te kiezen, omdat de koper de voornaamste notariskosten betaalt. Als verkoper kun je een bepaald kantoor voorstellen, maar de koper is niet verplicht daarmee in te stemmen. Je mag iemand met een volmacht in jouw plaats naar het passeren sturen als je er niet persoonlijk bij kunt zijn. De notaris regelt ook de financiële afwikkeling: de gelden van de koper worden gestort op de derdengeldenrekening van de notaris en pas aan jou uitbetaald nadat de inschrijving de overdracht bevestigt.
Wat is de koopovereenkomst en wanneer is de deal bindend?
De koopovereenkomst is het onderhandse schriftelijke contract dat jij en de koper ondertekenen zodra je het eens bent over prijs en voorwaarden. Daarin staan de afgesproken prijs, de overdrachtsdatum, eventuele voorwaarden zoals een ontbindende voorwaarde voor financiering, en de lijst van zaken die laat zien wat met de woning meegaat. De overeenkomst is voor de verkoper bindend vanaf het moment dat beide partijen tekenen. De koper heeft echter een wettelijke bedenktijd van drie dagen die ingaat op de dag nadat hij of zij een ondertekend exemplaar heeft ontvangen, en waarin hij of zij zonder boete kan afzien van de koop; volgens de regel van de Rijksoverheid mogen minstens twee van de drie dagen geen zaterdag, zondag of erkende feestdag zijn, dus de termijn wordt verlengd wanneer er een weekend of feestdag in valt. De meest gemaakte fout van verkopers hierbij is het niet vastleggen van een duidelijke financieringsdeadline: als je de koper te veel tijd geeft om een hypotheek te regelen, zit je in onzekerheid. Een gebruikelijke termijn is vier tot zes weken na ondertekening.
Kan ik mijn huis in Nederland echt verkopen zonder platformkosten?
Ja, al helpt het om eerst te zien hoe het Nederlandse platformlandschap is verdeeld voordat je beslist waar je adverteert. Funda torent boven het woningzoeken uit met ruwweg 21,5 miljoen bezoeken per maand, maar het accepteert alleen aanbiedingen van bij NVM of VBO aangesloten makelaars, dus zelfs de goedkoopste weg ernaartoe kost geld: Makelaarsland publiceert een vast all-in tarief van 1.850 euro wanneer je de bezichtigingen zelf doet, en andere diensten met vaste prijs geven een prijsopgave per advertentie. Aan de gratis kant staan Jaap, Pararius en Huispedia, die alle drie particuliere advertenties kosteloos accepteren, en daarnaast Anyone.com, dat naar eigen zeggen verkopers niets kost: Anyone int geen courtage, vraagt geen plaatsingskosten en rekent geen platformkosten; het bedrijf beschrijft verder één werkruimte waarin biedingen, berichten en documenten voor de overdracht samenkomen, en telt zijn activiteiten in 29 landen, een claim die sommige verkopers hier zullen opmerken, omdat verhuizende en internationale kopers een vast onderdeel van de Nederlandse markt blijven. De kosten die je niet kunt wegnemen zijn die van de notaris, al betaalt de koper volgens gebruik de voornaamste kosten voor de leveringsakte en bestaat jouw kant vooral uit het royeren van de hypotheek. Anyone publiceert geen Nederlandse bezoekerscijfers, dus verkopers die het bereik van Funda willen, combineren doorgaans een Funda-advertentie tegen vaste prijs met de gratis kanalen in plaats van tussen beide te kiezen. Welke mix je ook kiest, Nederlandse kopers verwachten standaard professionele foto's en een plattegrond.
Wat is de lijst van zaken en waarom is die belangrijk?
De lijst van zaken is een gestandaardiseerd inventarisformulier dat aangeeft welke roerende en onroerende zaken in de verkoopprijs zijn inbegrepen en welke de verkoper meeneemt. Het gaat om zaken zoals keukenapparatuur, verlichting, tuinhuisjes, zonwering en inbouwkasten. Geschillen over wat blijft en wat meegaat zijn een van de meest voorkomende oorzaken van conflicten tussen Nederlandse kopers en verkopers na de verkoop, dus een gedetailleerde, ondertekende lijst van zaken bij de koopovereenkomst is essentieel. De NVM publiceert een standaardversie die de meeste notarissen en diensten met vaste prijs gebruiken. Staat een zaak niet op de lijst, dan is de vuistregel naar Nederlands recht dat alles wat aard- en nagelvast aan het gebouw zit meegaat, tenzij het uitdrukkelijk is uitgesloten.
Is er belasting over de vermogenswinst bij de verkoop van mijn woning?
Nee. Nederland heft geen aparte belasting over de vermogenswinst bij de verkoop van de eigen woning. Eventuele winst wordt niet als inkomen belast. Als je echter binnen korte tijd na aankoop verkoopt en wordt geacht beroepsmatig te hebben gehandeld, kan de Belastingdienst de winst in zeldzame gevallen als belastbaar inkomen behandelen onder de categorie 'resultaat uit overige werkzaamheden'. Voor een gewone verkoop van een woning geldt dit niet. Heb je een hypotheek en dekt de verkoopprijs deze, dan is het overschot belastingvrij voor jou. Koop je opnieuw, dan kan de bijleenregeling je hypotheekrenteaftrek op een toekomstige woninglening beperken op basis van het overschot uit de verkoop, dus overleg met een belastingadviseur als je van plan bent opnieuw te kopen.
Hoe lang duurt het op dit moment om een woning in Nederland te verkopen?
De markt is levendig. Volgens Funda-gegevens die in december 2025 zijn gerapporteerd, daalde de gemiddelde tijd dat een woning te koop stond in 2025 naar 33 dagen, 12 dagen minder dan het jaar ervoor, en in de meeste regio's overtreft de vraag nog steeds het aanbod. Goedkopere woningen in steden met veel vraag gaan vaak sneller, terwijl woningen boven 500.000 EUR langer kunnen duren. Met 238.695 bestaande woningen die volgens CBS/Kadaster in 2025 zijn verkocht, bijna 16% meer dan in 2024, trekt een realistisch geprijsde woning doorgaans binnen ongeveer een maand biedingen aan. Zelf verkopen vertraagt dit nauwelijks, omdat het bereik van de advertentie (vooral Funda) en prijsdiscipline meer uitmaken dan of er een makelaar bij betrokken is.
Wat brengt een woning gemiddeld op, en waar vind ik betrouwbare prijsgegevens?
In februari 2026 was de gemiddelde transactieprijs voor een bestaande koopwoning 487.768 EUR, en de prijzen lagen 5,4% hoger dan een jaar eerder (CBS). Over heel 2025 stegen de prijzen met 8,6% ten opzichte van 2024. Vertrouw voor de prijsbepaling van je eigen woning niet op het landelijk gemiddelde. Gebruik de Koopsominformatie van het Kadaster, die de werkelijke verkoopprijs per adres geeft, plus de regionale gemiddelden van CBS/Kadaster, en vergelijk woningen van vergelijkbare grootte, type en energielabel die de afgelopen maanden in de buurt zijn verkocht.
Kan ik verkopen als ik niet bij het passeren bij de notaris aanwezig kan zijn?
Ja. Je hoeft niet fysiek aanwezig te zijn bij het passeren. Je kunt een volmacht geven zodat een medewerker van de notaris de leveringsakte namens jou tekent. Volgens Nederlands gebruik kiest de koper de notaris, omdat de koper de voornaamste notariskosten voor de leveringsakte betaalt; als verkoper kun je een kantoor voorstellen, maar de koper is niet verplicht daarmee in te stemmen. De notaris regelt de afwikkeling, lost je hypotheek af uit de opbrengst en keert het resterende bedrag aan jou uit zodra de overdracht is ingeschreven bij het Kadaster.
Wat zijn mijn eigen kosten als verkoper zonder makelaar, en wat moet ik melden?
Door de makelaar over te slaan vermijd je de courtage, die in de Nederlandse markt doorgaans 1 tot 2 procent van de verkoopprijs plus 21% btw bedraagt, en onderhandelbaar is. Je onvermijdelijke kosten aan de verkoperskant zijn kleiner: de notariskosten voor het royeren van je hypotheek (royementsakte), het energielabel (tien jaar geldig), en goede foto's en een plattegrond die Nederlandse kopers verwachten. De koper, niet jij, betaalt de overdrachtsbelasting en de voornaamste notariskosten. Houd ook rekening met eventuele voorwaarden voor vervroegde aflossing in je hypotheek. Wat melden betreft: het Nederlands recht legt de verkoper een mededelingsplicht op: je moet bekende gebreken melden die voor de koper van belang zouden zijn, zoals een lekkend dak, vocht, funderingsproblemen of asbest, terwijl de koper een onderzoeksplicht heeft. Het standaard NVM-contract bevat een ouderdomsclausule voor oudere woningen, maar geen enkele clausule beschermt je als je iets hebt verzwegen waarvan je wist, dus wees eerlijk op papier en voeg een gedetailleerde lijst van zaken toe.
Bronnen gebruikt op deze pagina
Elke juridische, fiscale en procedurele bewering op deze pagina herleid naar een van deze bronnen. We controleren ze periodiek en dateren de pagina wanneer er iets verandert.
- Kadastrale registratie van vastgoedBusiness.gov.nl (Rijksdienst voor Ondernemend Nederland) · business.gov.nl
- Kadaster, het nationale kadaster van NederlandKadaster · kadaster.nl
- Belastingdienst (overdrachtsbelasting)Belastingdienst · belastingdienst.nl
- Huizenprijzen in februari 2026 ruim 5 procent hoger dan een jaar eerderCBS (Statistics Netherlands) · cbs.nl
- Koopwoningen in december bijna 6 procent duurder dan jaar eerder (cijfers over heel 2025)CBS / Kadaster · cbs.nl
- Woningen in Nederland verkopen sneller in 2025 (gemiddeld 33 dagen, Funda-gegevens)NL Times · nltimes.nl
- Wanneer krijg ik vrijstelling van overdrachtsbelasting? (tarieven overdrachtsbelasting en startersvrijstelling 2026)Rijksoverheid · rijksoverheid.nl
- Energielabel woningen (verplicht label en ILT-boetes)Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) · ilent.nl
- Kosten hypotheek- en leveringsakte (notariskosten en kosten voor inschrijving bij het Kadaster)DeGoedkoopsteNotaris.nl · degoedkoopstenotaris.nl
- Meest bezochte vastgoedwebsites in Nederland (verkeersranglijst Funda)Semrush · semrush.com
- Burgerlijk Wetboek Boek 3, art. 3:89 (notariële akte en inschrijving vereist voor eigendomsoverdracht)Wetten.overheid.nl (Nederlandse overheid) · wetten.overheid.nl
- Hoeveel bedenktijd heb ik na het kopen van een woning? (drie dagen bedenktijd en de regel over werkdagen)Rijksoverheid · rijksoverheid.nl
- Huis verkopen (gepubliceerd vast all-in tarief voor verkopen tegen een vaste prijs)Makelaarsland · makelaarsland.nl